“ถังขยะ” จุดเริ่มต้นของความฮือฮาบนหน้าจอคอมพิวเตอร์
Blog | April 16, 2025
“ถังขยะ” จุดเริ่มต้นของความฮือฮาบนหน้าจอคอมพิวเตอร์
ในยุคแรก ๆ ของคอมพิวเตอร์ หนึ่งในไอคอนที่สร้างความแปลกใจและน่าทึ่งให้กับผู้ใช้งานมากที่สุด ก็คือ “ไอคอนถังขยะ” นี่แหละ โดยแนวคิดที่ว่า เวลาเราจะลบไฟล์ในคอมพิวเตอร์ ก็แค่ลากไปใส่ถังขยะ จริง ๆ แล้วได้แรงบันดาลใจมาจากการทิ้งกระดาษหรือเอกสารที่ไม่ใช้แล้วลงในถังขยะในชีวิตจริงนั่นเอง
ไอคอนถังขยะถูกใช้งานมาตั้งแต่สมัยคอมพิวเตอร์ของ Xerox Star และ Apple Lisa แล้ว แต่สิ่งที่ทำให้ผู้คนอึ้งสุด ๆ ก็คือคอมพิวเตอร์ Macintosh เพราะไม่ได้แค่ลบไฟล์ธรรมดา ๆ แต่ยังต้องลากไอคอนแผ่นฟลอปปี้ดิสก์ไปใส่ถังขยะเพื่อเอาแผ่นออกจากเครื่องด้วย
ต่างจากคอมพิวเตอร์ยี่ห้ออื่น ๆ ในยุคนั้น ที่จะมีปุ่มกดหรือสวิตช์บนตัวเครื่องเพื่อดึงแผ่นออก แต่กับ Mac นั้นแค่ลากไอคอนของแผ่นไปใส่ถังขยะบนหน้าจอ แผ่นจริงก็จะเด้งออกมาจากเครื่องเลย เหมือนถังขยะเชื่อมโลกบนหน้าจอเข้ากับโลกจริง
แต่ถ้ามาดูแนวคิดของ “Desktop Metaphor” ที่ว่า การใช้งานคอมพิวเตอร์ควรเลียนแบบโต๊ะทำงานจริง ๆ เช่น มีแฟ้มเอกสาร (folder) ถังขยะ ฯลฯ เพื่อให้ใช้งานง่ายและเข้าใจได้โดยไม่ต้องเรียนรู้อะไรมาก แล้วนั้น การลากแผ่นไปใส่ถังขยะเพื่อเอาออกจากเครื่อง อาจจะไม่ค่อยตรงตามความเข้าใจทั่วไป (common sense) ของคนส่วนใหญ่สักเท่าไหร่
เพราะฉะนั้น ไอคอนถังขยะในปัจจุบันจึงถูกปรับให้ฉลาดขึ้น ถ้าเราลากแผ่นหรือดิสก์ไปใกล้ ๆ มัน ไอคอนจะเปลี่ยนจากถังขยะ กลายเป็นสัญลักษณ์สามเหลี่ยม “eject” แทน เพื่อให้คนเข้าใจง่ายขึ้นว่านี่คือการเอาแผ่นออก ไม่ใช่การทิ้งมัน
เนื้อหาจาก หนังสือ アイコンデザインのひみつ
แปลโดย amenoori